3 Mayıs 2010 Pazartesi

KÖY ENSTİTÜLERİ

KÖY ENSTİTÜLERİ

YANMIŞTI ANADOLU, BAŞTAN BAŞA
ÇÖRÇİL TUZAĞINA DÜŞMEDİ PAŞA
LOZAN DEDİ, SEVR’İ ÇIKARDI BOŞA
PAŞAYDI HA, GECE GÜNDÜZ PAŞAYDI!


ÖNCÜMÜZ ATATÜRK, ÖNÜMÜZ BİZİM
YILDIZ GİBİ KÖYLER, GÜCÜMÜZ BİZİM
ONLARI OKUTMAK, SÖZÜMÜZ BİZİM
KURSLARDI HA, GECE GÜNDÜZ KURSLARDI.

KURS MEKTEBİ, KÖYODASI HALKEVİ
AYDINLIĞA ÇIĞIR AÇTI, HER NEVİ
NASIL DOĞURDULAR, BÖYLE BİR DEVİ
ENSTİTÜ HA, GECE GÜNDÜZ ENSTİTÜ.

ENSTİTÜ YASASI, KOLAY ÇIKMADI
KARABEKİR PAŞA, OLUR BAKMADI
İSMET PAŞA, DENGELERDEN KORKMADI
MECLİSTİ HA, GECE GÜNDÜZ MECLİSTİ.

POSTALIMIZ ESKİ, URBAMIZ BOZDU
YOKSULLUK DİZ BOYU, SUYUMUZ BUZDU
MOR KOYUN MELEŞİR, YEMLİKLER TOZDU
KITLIKTI HA, GECE GÜNDÜZ KITLIKTI.

KIRK BİN KÖYE, IŞIK GELECEK DEDİ
BOZKIR GÜNEŞİNİ GÖRECEK DEDİ
KEL DAĞLARIN YÜZÜ, GÜLECEK DEDİ
YÜCELDİ HA, GECE GÜNDÜZ YÜCEL’Dİ.

YÜZLERİ KAVRUK, ELLERİ POTURDU
KÖY YOLU TAŞLI, KÖY YOLU ÇAMURDU
TARLADA BAŞAK, BAŞAKTA TOHUMDU
TONGUÇ’TU HA, GECE GÜNDÜZ TONGUÇ’TU.

KURUDU BATAKLIK, YOK OLDU SITMA
KALMADI AĞADA, MARABA TUTMA
YETER HOR GÖRDÜĞÜN, KEM GÖZLE BAKMA
BEDELCİ HA, GECE GÜNDÜZ BEDELCİ.

HA DEDİK, PULLUKLA DEVRİLDİ TOPRAK
BUĞDAYI, ÇAVDARI AL YEŞİL YAPRAK
ÖRKÜNDEN BOŞANMIŞ, DOR AT, AL KISRAK
KİŞNEDİ HA, GECE GÜNDÜZ KİŞNEDİ.

VAR MI TURNAM, VAR MI BÖYLE BİR DESTAN
BİR HABER GELDİ DE EDİRNE, KARS’TAN
YÜZ YABALI HARMAN, GÖVERMİŞ BOSTAN
BAYRAMDI HA, GECE GÜNDÜZ BAYRAMDI.

TURNAM HABER VAR MI OLUP BİTENDEN
ATILAN ÇAMURDAN, SÜRÜLEN ZİFTTEN
KIZLAR GÖÇ EYLEDİ YERLEŞKESİNDEN
CANLARDI HA, GECE GÜNDÜZ CANLARDI.

TURNAM VİRAN OLMUŞ, GÜZEL YAPIMIZ
HOYRAT GELMİŞ, ÇATIRDAMIŞ ÇATIMIZ
DÖKÜLMÜŞ KİREMİT, KIRIK KAPIMIZ
YIKIMDI HA, GECE GÜNDÜZ YIKIMDI.

DÜZENLERDİ, AŞIK VEYSEL TELLERİ
RUHİ SU’YUN MIZRAP VURUR ELLERİ
ESER GELİR, DADALI’NIN YELLERİ
FERMANDI HA, GECE GÜNDÜZ FERMANDI.

OZAN NEBİ DADALOĞLU

YİRMİ BİR TOMURCUK KÖY ENSTİTÜLERİ

YİRMİ BİR TOMURCUK

NE OT İDİK, NE DE BÖCEK
GELİN AYRIKLARI BİÇEK
KOCA HALKIM HA DİYECEK
AYLA, YILDIZ SÖNMEZ GARDAŞ!

Yok oğlu yokla başladık
Kireç yaktık, harçlar kardık
Toprağın, kökün yokladık
Cılavuz'da, Kırkepir'de

Karanlık kâlübeladan
Anadan, atadan ,yardan
Nasıl fışkırdık damardan
Düziçi'nde, Çifteler'de

Beylik laflar, etmez idik
Eğitim, iş, iç içeydik
Alın teri, yemez idik
Hasanoğlan, Gölköy'ünde

Bu gece de karartma var
Gülcemal üstümüz kar
Ot döşek, yastıklar yar
Lâdik'te, Pazarören'de

Dağ başları ak okullar
Meyve yüklü, kiraz dallar
Koca müdür, horandalar
Aksu'da, Arifiye'de

Zor görünce, sıvışmazdık
Gölet yaptık, hendek açtık
Acıları biz paylaştık
Ortaklar, Yıldızeli'nde

Kamyon, kamyon hamsi gelir
İncir, üzüm, un, tuz, gider
Tonguç Baba "haa uşak" der
İvriz'de, Beşikdüzü'nde

Bir büyük sofra kurulur
Çıplak giyer, aç doyrulur
Akça binalar kurulur
Akçadağ, Savaştepe'de

Ayla, güneş ırgalandı
Karaca döndü, dolandı
Şeyh, mürüt, ağa, arlandı
Pulur, Gönen, Dicle'sinde

Adınız destan şafağı
Hasan Ali, gönül dağı
Bağnazlık yok, ayak bağı
Kızılçullu, can Ernis'te!

OZAN NEBİ DADALOĞLU

Kaynak: http://e-kutuphane.egitimsen.org.tr/pdf/2824.pdf
Kaynak: http://e-kutuphane.egitimsen.org.tr/pdf/2823.pdf

NİMRİ DEDE

NİMRİ DEDE

SEVER EŞİ, DOSTU ÖZDE
AĞIT, TÜRKÜ YAŞLI GÖZDE
MUHABBETİ SAZDA, SÖZDE
EDEP, ERKAN, NİMRİ DEDE!

Nebi DADALOĞLU

Kaynak

ELLERİMİZ

Ellerimiz

Sizin eller tükenecek
Bizim eller öpülecek

Sizin elleriniz beyaz
Gödek gödek, yuvak yuvak
Gara bizim ellerimiz
Boğum boğum, çatlak çatlak
...

Nebi DADALOĞLU

Şiirin devamını da yayınlayacağım

GARDAŞLARIM

Gardaşlarım

Vura vura dizlerime
Kan indirdim gözlerime

Kapımızda zilimiz yok
Oyumuz çok, kendimiz yok
Bilirik, balı yiyemek
Gardaşlarım, gardaşlarım!
...

Nebi DADALOĞLU

Not: Şiirin devamını da yayınlayacağım

İthaf, Alıntı ve Haberler

JSTOR: Oriens, Vol. 20 (1967), pp. 199-215 Türk Folklor Araştırmaları No 150-197 1962-1965 "Nebi Dadaloglu, Asiret sairlerinden: Hiiriio'lu Asik Abdurrahman (Un po6te de tri- bus nomades: Hiiriioguu Agsk Abdurrahman), N0 178, mai 1964"

Ecole Pratique Des Hautes Etudes> sayfa 385

KÖY ENSTİTÜLERİNİN 70 YILLIK AYDINLIĞI IŞITMAYA DEVAM EDİYOR

Özgür Karadeniz'in Sesi Sayfa 10

BOZKIRDAKİ FENER Bir Köy Enstitülü Öğretmenin Anıları Faik Birol Sayfa 10

"Burada tüm köy enstitülülerle beraber ilkokul öğretmenim Şeref
Şahin’i, Nebi Dadaloğlu’nu, Can Yücel’i, Fakir Baykurt’u ve birlikte çalışma şansı bulduğum Sayın Mehmet Helvacı, Mustafa Çelik, Cemil Dağlıoğlu ve ülkemizin tanınmış ozanlarından biri olan Hacı Yener’i saygı ve rahmetle anmak isterim."

Emir Kalkan

Mehmet KoçNebi Dadaloğlu: Çağdaş Halk Ozanları/Mehmet Koç, Vatan gaz. 20. 3. 1977

http://www.egitder.org.tr/belgeler/abece_dizin.htm

Berfin Bahar 113/118 sayfa 80

Sorun - Birlikte Sosyalist Dergi Sayı: 1-6 Cilt: 1987-1988

Edebiyatımızda Köy Enstitüleri

"...Enver Atılgan, Osman Bolulu, Nebi Dadaloğlu, Recep Bulut, Hasan Kıyafet, Ahmet Köklügiller, Selahattin Şimşek, Hazım Zeyrek,Şevket Yücel gibi adlar da yazdıklarıyla köy enstitüsü çıkışlı ozanlar, yazarlar olarak anılmalıdır. Cumhuriyet öncesi yazarların çıkış yeri İstanbul’du genellikle. Cumhuriyetin ilk yıllarındaysa Anadolu ve köyler iş gereği görülürdü. Yazarlar iş gereği (öğretmenlik, müfettişlik, gazetecilik, milletvekilliği)gördüğü Anadoluyu yapıtlarına konu edinirlerdi. Oysa köy enstitüleri, köy çocuklarını yetiştirerek ozan, yazar yapmıştır. Salt bu bile büyük atılım, büyük kazançtır."

Hayrettin Günay

http://www.kozanhaber.com/kose.asp?yazar=46&id=737

http://www.yenikusakcanakkale.com/index.php?option=com_content&task=view&id=25
http://www.yenikusakcanakkale.com/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=30

http://www.gazetetrakya.com/haberler-oku.php?id=356400

sayfa 143
KÖY ENSTİTÖLÜ SANATÇILAR:
DİĞERLERİ Mehmet BAYRAK sayfa 97

sayfa 15
Abece
Abece
21 Tomurcuk Köy Enstitüleri
21 Tomurcuk Köy Enstitüleri
Yazarlar
Şüra Katılımcı
EĞİT-DER imza
AÇILIŞ, GELİŞME VE KAPATILIŞ SÜREÇLERİYLE KÖY ENSTİTÜLERİ DENEYİ VE GETİRDİKLERİ Kemal BURKAY sayfa 86

PİRAMİDİN TABANI BU

"Sözü burada, Beşikdüzü Köy Enstitülü öğrencileri anlatan “Piramidin Tabanı” şiiri ile ozan Nebi Dadaloğlu’na bırakıyorum:"

Uyy Trabzon, Beşikdüzü
Horanda mı Laz Uşağı
Gümüştendür kemençesü
Haa uşak, Garadeniz uçsuz bucaksız goca tarla

Sıtmalı, dertli Beşikdüzü
Masmavi, pul pul Garadeniz
Hopadan gelir, hamsi sürüleri
Geçer sahili yalıyarak
Haa uşak, goca müdür çok hüzünlü
Derin vuruldu gazmalar toprağa derin
Motor sesi, elektrik, balkım balkım Garadeniz

Bir filo gelir Eynesil’den
Palamut, galkan, levrek, usgumru
Hamsiler tonlarca
Bir büyük sofra gurulur
Haa uşak, ilk kez doydum burada.

Davul, zurna vurulur alaşafaklarda alaşafaklardan
Salınır, çıkar efeler meydanlara
Dersliğe, çiftliğe, işliğe
Bir büyük gavga başlar,
Haa uşak, guzgunlar döndü havada.

Arkadan bıçakladılar doğan günü
Aktı ganlar, ılgıt ılgıt ırgalandı yeryüzü
Milyonlar habersizdi
Bizans artıkları haberli
Haa uşak, ölmedik daha daha da…
PİRAMİDİN TABANI BU

Nebi DADALOĞLU

Kaynak: Ali Ziya ÇAMUR, Tirebolu Express
http://www.tireboluekspres.com/etm/446-koey-ensttuelernn-70-yillik-aydinlii-iitmaya-devam-edyor.html